Pazarlama × İnsan Davranışı
Neden aldığımızı, neden vazgeçtiğimizi deneylerle anlatıyorum.
Herkesin bildiği taktikleri değil, onların arkasındaki deneyleri; kaynağıyla ve sahadaki karşılığıyla.
Hakkımda
Merhaba, ben Ecem.
Dijital pazarlama yöneticisiyim. Herkesin bildiği taktikleri değil, onların arkasındaki deneyleri; kaynağıyla ve sahadaki karşılığıyla paylaşıyorum.

Raf Arası
Deney kütüphanesi
Her biri bir araştırmaya dayanıyor. Kaynaklar kartların altında; yorumlarda sorulmasını beklemeyin.
- No. 01Bekleme psikolojisi
Yolu uzatınca şikâyet bitti
Houston havalimanında yolcular bagaj beklemekten şikâyet ediyordu. Görevli sayısını artırmak işe yaramadı; uçakları uzak kapılara yanaştırıp yürüme süresini uzatınca şikâyetler neredeyse bitti.
İşinde: Bekletmek zorundaysan boş bekletme: sipariş aşamaları, hazırlık görüntüleri.
Alex Stone, The New York Times, 2012
- No. 02Verilmiş ilerleme
İki hediye damga, iki kat sadakat
Oto yıkamada 8 damgalık boş kart ile 2'si hediye basılmış 10 damgalık kart dağıtıldı. Eksik damga aynı; hediyeli kartı tamamlayanların oranı %19'dan %34'e çıktı.
İşinde: Müşteriye "zaten başladın" hissi ver: ilk adımı sen at.
Nunes & Drèze, Journal of Consumer Research, 2006
- No. 03Gerekçe etkisi
"Çünkü" kelimesinin gücü
Fotokopi sırasında gerekçesiz rica %60 evet aldı. "Acelem var, çünkü" deyince %94. "Çünkü fotokopi çekmem lazım" gibi boş bir gerekçe bile %93.
İşinde: Küçük çağrılarına bir "çünkü" ekle.
Langer, Blank & Chanowitz, 1978
- No. 04Emek yanılsaması
Seni bilerek bekletiyorlar
Sonucu anında gösteren uçuş sitesi yerine "yüzlerce havayolunu tarıyoruz" diyen site daha değerli bulundu. İnsanlar görünen emeğe de değer veriyor.
İşinde: Ürününün arkasındaki emeği göster.
Buell & Norton, Management Science, 2011
- No. 05Salt ölçüm etkisi
Bir soru, bir satış
İnsanlara sadece "önümüzdeki aylarda araba almayı düşünüyor musunuz?" diye soruldu. Reklam yok, indirim yok; yine de soru sorulanlar daha fazla araba aldı.
İşinde: Hikâyede anket sor; cevaplayan davranışı kafasında prova eder.
Morwitz, Johnson & Schmittlein, JCR, 1993
- No. 06Zamansal yeniden çerçeveleme
Yılda 1.095 mi, günde 3 mü?
Aynı fiyat "günde birkaç kuruş" diye söylenince daha küçük hissediliyor. Büyük rakamı küçük, gündelik bir harcamayla eşleştiriyoruz.
İşinde: Yıllık fiyatı günlüğe çevir; ama günlük rakam gerçekten küçük olsun.
Gourville, Journal of Consumer Research, 1998
- No. 07Para simgesi
Bu menüde neden TL işareti yok?
Fiyatları sadece rakamla yazan menülerde insanlar, para simgesi ya da yazıyla fiyat görenlere göre daha fazla harcadı.
İşinde: Fiyat listende para simgesini küçültmeyi test et.
Yang, Kimes & Sessarego, Cornell, 2009
- No. 08Yeni başlangıç etkisi
Kampanyan neden pazartesi başlamalı?
Spor salonu ziyaretleri, diyet aramaları ve hedef koyma haftanın, ayın ve yılın başında sıçrıyor. İnsan "eski ben" ile "yeni ben" arasına çizgi çekmek istiyor.
İşinde: Lansmanı pazartesiye, ay başına ya da anlamlı bir tarihe bağla.
Dai, Milkman & Riis, Management Science, 2014
Her hafta yenisi Instagram'da: @ecem.pazarlamanotlari
Haftalık not
Pazartesi Notu
Haftada bir, üç dakikada okunan kısa bir not. Haber listesi değil; benim seçtiğim ve yorumladığım üç şey.
- 1 deneyBir araştırma ve işinde nasıl kullanacağın
- 1 sahadan örnekMarket rafı, kafe menüsü, bir reklam
- 1 haberPazarlamada bu hafta olan, tek cümlelik yorumumla
Deneyleri işinde test et
Ücretsiz araçlar
Kayıt yok, yazdıkların saklanmaz.
24 aracın hepsini gör → Nereden başlayacağını bilmiyor musun? 3 soruluk yol haritası →
Kurumsalın içinden, samimi bir sesle.
Her gün reklam, e-posta, sosyal medya ve SEO'nun içindeyim. Bir kampanyanın neden tuttuğunu, diğerinin neden sessiz kaldığını merak ettikçe cevabı hep aynı yerde buldum: insan davranışında.
Burada o deneyleri anlatıyorum. Uzmanlık iddia etmiyorum; kaynağı gösteriyorum, sonra "bu senin işinde ne demek?" diye soruyorum.
Müşterinize ne zaman, nerede ulaşmalısınız? 30 saniyede görelim.
İşinizi ve şu an yaptığınız pazarlamayı birkaç cümleyle yazın. Hangi anda, hangi yerde ve hangi durumda müşterinize daha iyi dokunabileceğinizi gösterelim. Kayıt yok, yazdıklarınız saklanmaz.
Örnek dene:
Ben Ecem, dijital pazarlama yöneticisiyim. Araçlar yapay zekâ destekli; öneriler ise sahada yıllarca deneyip yanılarak öğrenilmiş. Yani algoritma hesaplıyor, tecrübe "dur bir dakika" diyor. Binlerce yapay zekâ aracı arasında kaybolduysanız, burası hepimizin.
- 24 ücretsiz araç
- Size özel yol haritası
- Reklam, influencer, SEO, e-posta ve PR
- Kayıt yok
Önce bir tanışalım
Üç soru, otuz saniye. Size özel 90 günlük yol haritası ve hangi araçla başlamanız gerektiği. Hazır şablon değil; e-ticaretçiyle kuaförü aynı kefeye koymuyoruz.
Burada neler var?
Hepsi ücretsiz, hiçbiri kayıt istemiyor. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız yukarıdaki yol haritası size söyler.
Araçlar
Bağlamsal pazarlama haritasından reklam başabaşına, influencer değerlendirmesinden Google verisiyle site analizine. Temelden ileriye.
Araçlara git 45 hazır promptYapay zekâ ile pazarlama
Sıfırdan marka için aşama aşama prompt listesi ve indirilebilir infografik.
Listeye git 6 deneyHikâyeler
Neden aldığımızı, neden vazgeçtiğimizi anlatan deneyler ve içeriğinizde nasıl kullanacağınız.
Hikâyeleri oku YakındaReferans Ağı
Tanınan ve gerçek referansı olan pazarlamacılarla tanışmanın yolu. Bekleme listesi açık.
Listeye yazılAraçlar
Alana göre gruplandı. Birini seç, metnini ya da rakamlarını gir; kayıt yok, yazdıkların saklanmaz.
← Tüm araçlarYapay zekâ ile pazarlama: 45 hazır prompt
Sıfırdan bir marka kurarken her aşamada kopyalayıp kullanabileceğiniz prompt listesi. Önce infografikten hangi aşamada olduğunuzu bulun, sonra o aşamanın prompt'larını kopyalayın. Ücretsiz, kayıt yok.
Tek kural: Her sohbete önce "Marka Kartı" ile başlayın. Yapay zekâ markanızı tanımadan size özel cevap veremez.
Referans Ağı
Kalabalık platformlarda yüzlerce profil arasında kaybolmak yerine, tanınan ve gerçek referansı olan pazarlamacılarla tanışmanın yolu. Ağ yakında açılıyor; bekleme listesine yazılın, açıldığında ilk sizin haberiniz olsun.
Güvenilir bir pazarlamacı mı arıyorsunuz?
Neye ihtiyacınız olduğunu yazın. Ağdaki, işini gördüğüm ve referanslarını kontrol ettiğim kişilerden size uygun olanlarla tanıştırayım.
- Sosyal medya, reklam, içerik, SEO ve tasarım
- Her öneri gerçek bir referansa dayanır
- Tanıştırma ücretsizdir
Ağa katılın
İyi iş çıkaran ama kalabalıkta görünmeyen pazarlamacılar için. Katılım davet ve kısa bir tanışmayla oluyor.
- En az iki gerçek müşteri referansı
- Erişilebilir bir portfolyo
- 15 dakikalık bir tanışma görüşmesi
- Gerçek referansHer üyenin en az iki müşterisiyle konuşulur.
- Kişisel tanışıklıkÖnerdiğim herkesi tanıyorum.
- Şeffaf geri bildirimHer işten sonra kısa bir değerlendirme istenir.
Haftanın vakası olun
Her hafta birkaç işletmenin pazarlamasını psikoloji gözlüğüyle inceliyor, izin verenlerinkini isimsiz olarak içeriklerimde paylaşıyorum. Instagram'dan bana "VAKA" yazın; araç sonucunuzun ekran görüntüsünü ve hesabınızı ekleyin.
Kariyerim boyunca çalıştığım markalar mı? biraz gizli. Tanışırsak bir iki hikâye anlatırım.